Soạn bài thuyết minh kết hợp với lập luận

Thứ bảy , 25/07/2015, 15:45 GMT+7
     

KẾT HỢP THUYẾT MINH VỚI LẬP LUẬN TRONG BÀI VĂN THUYẾT MINH

- Văn bản thuyết minh là văn bản trình bày tính chất, cấu tạo, cách dùng cùng lí do phát sinh, quy luật phát triển, biến hóa của sự vật, nhằm cung cấp tri thức hướng dẫn cách sử dụng cho con người.

- Đặc điểm chủ yếu của văn bản thuyết minh : Tri thức, khách quan, phô trương.

- Các phương pháp thuyết minh là gì ? Định nghĩa, ví dụ, liệt kê, số liệu, phân loại, so sánh.

- Lập luận là gì ? Là các biện pháp nêu luận cứ để rút ra kết luận, cách suy luận từ cái đã biết đến cái chưa biết.

- Trong văn nghị luận thường gặp những lập luận nào ? Chứng minh, giải thích, suy lí.

- Bài văn Hạ Long – Đá và Nước thuyết minh một đặc điểm thú vị của một thắng cảnh – sự kì lạ của phong cảnh Hạ Long, chỉ với đá và nước thiên nhiên mà Hạ Long đem đến cho du khách một sự thưởng ngoạn thú vị và hơn thế nữa, Hạ Long còn thể hiện sự “thông minh đến bất ngờ của tạo hóa”.

Vấn đề ấy trừu tượng khó thấy, khó nhận biết và cũng không dễ trình bày.

Để làm được công việc này, trước tiên tác giả giải thích vai trò của nước: “Chính Nước làm cho Đá sống dậy, làm cho Đá vốn bất động và vô tri bỗng trở nên linh hoạt, có thể động đến vô tận và có tri giác, có tâm hồn”.

Sau đó ông lần lượt giải thích:

- Nước tạo nên sự di chuyển và di chuyển theo mọi cách.

- Tùy theo góc độ và tốc độ di chuyển của ta trên mặt nước quanh chúng, hoặc độ xa gần và hướng ta tiến đến chúng hay xa rời chúng.

- Tùy theo cả hướng ánh sáng rọi vào chúng, hoặc đột nhiên khiến cho mái đầu một nhân vật Đá trẻ trung ta chừng đã quen lắm bỗng bạc xóa lên, và rõ ràng trước mắt ta một bậc tiên ông không có tuổi.

- Thiên nhiên bao giờ cũng thông minh đến bất ngờ; nó tạo nên thế giới bằng những nghịch lí đến lạ lùng.

Điểm cần lưu ý là sau mỗi ý giải thích đó là những liệt kê những ví dụ là sự miêu tả những biến đổi, là trí tưởng tượng độc đáo, dồi dào.